Biết rõ khu đất 39 - 39B Bến Vân Đồn có nguồn gốc công sản, pháp lý chưa hoàn tất và quá trình chuyển nhượng trước đó tiềm ẩn nhiều rủi ro, nhưng bà Nguyễn Thị Như Loan - Tổng giám đốc Công ty CP Quốc Cường Gia Lai - vẫn quyết định chi hàng trăm tỷ đồng thâu tóm, rồi nhanh chóng bán lại, thu lợi gần 300 tỷ đồng.
Những tình tiết này được Cơ quan Cảnh sát điều tra (C03) Bộ Công an nêu trong kết luận điều tra vụ án xảy ra tại Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (VRG) và các đơn vị liên quan. Hồ sơ đã được chuyển sang VKSND Tối cao, đề nghị truy tố bà Loan cùng 21 bị can về 5 nhóm tội danh.
Từ đất công đến “tài sản tư nhân”
Khu đất 39 - 39B Bến Vân Đồn (Quận 4 cũ), rộng hơn 6.200 m², là công sản do Tổng cục Cao su quản lý từ năm 1976, sau đó giao cho hai đơn vị thành viên là Cao su Đồng Nai và Cao su Bà Rịa. Theo kết luận điều tra, quá trình “tư nhân hóa” khu đất vàng này bắt nguồn từ các thỏa thuận ngầm giữa lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước và đối tác bên ngoài, mở đường cho một chuỗi chuyển nhượng trái quy định.
Ân tình - tiền bạc - thỏa thuận ngầm
Nguồn cơn sai phạm được xác định xuất phát từ mối quan hệ giữa ông Lê Quang Thung, khi đó là Quyền Chủ tịch HĐQT VRG, và bà Lê Y Linh, Giám đốc Công ty TNHH Việt Tín. Ông Thung khai đã chủ động đề nghị bán khu đất cho Linh, sau khi được hỗ trợ đưa con trai sang Singapore chữa bệnh.
Tuy nhiên, đằng sau sự “ưu ái” này là thỏa thuận tài chính ngầm trị giá 3 triệu USD. Trong đó, 1,2 triệu USD được xác định là khoản chi cho cá nhân ông Thung, phần còn lại được “hợp thức hóa” thông qua các giao dịch căn hộ của dự án. Để hoàn tất thương vụ, nhiều thủ tục góp vốn, chuyển nhượng được ký khống, không qua đấu giá.
Màn “chạy thủ tục” và những khoản bôi trơn
Để dự án trôi chảy, bà Lê Y Linh bắt tay với Đặng Phước Dừa, Chủ tịch Công ty Việt Tín, với tỷ lệ chia lợi nhuận 80/20. Lời khai của Dừa tại C03 cho thấy hàng loạt khoản tiền đã được chi để “bôi trơn” cho một số lãnh đạo, cán bộ liên quan đến quá trình giao đất, phê duyệt thủ tục.
CEO Quốc Cường Gia Lai nhập cuộc
Đến năm 2013, khi dự án rơi vào bế tắc do mâu thuẫn nội bộ và thiếu vốn, bà Nguyễn Thị Như Loan xuất hiện. Theo lời khai, bà Loan nắm rõ tình trạng pháp lý “nhạy cảm” của dự án: đất công sản, chưa đấu giá, chưa nộp tiền sử dụng đất, chưa có giấy chứng nhận đầu tư. Dù vậy, ngày 6/12/2013, bà vẫn ký hợp đồng nhận chuyển nhượng 100% vốn góp tại Công ty Phú Việt Tín với giá hơn 460 tỷ đồng.
Đáng chú ý, bà Loan thừa nhận đã chuyển trước 50 tỷ đồng theo đề nghị của đối tác để “chi ngoại giao” nhằm hoàn tất thủ tục với phía VRG.
Sang tay thần tốc, lợi nhuận khủng
Tháng 08/2014, Quốc Cường Gia Lai mới chính thức nắm 99% vốn Phú Việt Tín. Tuy nhiên, chỉ ít tuần sau, bà Loan đã ký thỏa thuận bán lại toàn bộ dự án cho Công ty CP Bất động sản Thịnh Vượng (Novaland). Đến ngày 17/11/2014, hợp đồng chuyển nhượng được ký với tổng giá trị hơn 846 tỷ đồng.
Theo cơ quan điều tra, sau khi trừ chi phí, Quốc Cường Gia Lai thu lợi hơn 381 tỷ đồng từ thương vụ này; riêng cá nhân bà Loan được xác định hưởng lợi hơn 201 tỷ đồng và đã xin nộp lại để khắc phục hậu quả.
Thất thoát tài sản Nhà nước hơn 542 tỷ đồng
Không dừng ở việc sang tay đất công, dự án còn bị “biến tướng” nghĩa vụ tái định cư khi 159 căn hộ lẽ ra phục vụ tái định cư đã được phép bán thương mại, gây thiệt hại thêm cho Nhà nước. C03 kết luận, tổng thiệt hại trong vụ án lên tới hơn 542 tỷ đồng.
Đến nay, dù dự án 39-39B Bến Vân Đồn đã hoàn thiện và có cư dân vào ở, hệ lụy pháp lý từ những sai phạm kéo dài khiến người mua nhà vẫn chưa được cấp sổ hồng. Cơ quan điều tra đã kiến nghị tòa án xem xét bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người dân trong quá trình xét xử.
