Nợ công Mỹ đạt mốc 40 nghìn tỷ USD hồi tháng 8, đúng lúc hai đảng đang tranh cử giữa kỳ ngày 3/11. Theo các nhà phân tích dẫn trong bài của Reuters, thị trường trái phiếu chưa đòi thêm “phí rủi ro tín dụng” đáng lo ngại với Mỹ. Nhưng chi phí vay toàn cầu tăng đang đẩy lãi suất vay thế chấp và tín dụng tiêu dùng lên, còn chính quyền chưa có bước đi cụ thể nào để kéo thâm hụt xuống.

 

Mốc 40 nghìn tỷ USD: có thật sự đáng sợ?

Một phần khoản nợ này là nghĩa vụ với các cơ quan chính phủ, như Quỹ Tín thác An sinh Xã hội. Phần nợ thực sự nợ các chủ sở hữu trái phiếu Kho bạc là khoảng 32 nghìn tỷ USD, quy mô gần tương đương cả nền kinh tế. Tỷ lệ nợ trên GDP hiện khoảng 100%, mốc lần cuối thấy vào thời Thế chiến thứ hai.

Giới kinh tế vẫn chia rẽ về việc đây có phải vấn đề thực sự hay không, và liệu có tồn tại “điểm bùng phát”. Họ cho rằng khả năng Mỹ vỡ nợ, thứ sẽ gây chấn động hệ thống tài chính toàn cầu, là rất thấp. Tuy nhiên, ngay cả một số quan chức Fed cũng cảnh báo rằng một lúc nào đó sẽ có thời khắc phải trả giá, và mức độ đau đớn phụ thuộc vào tốc độ tăng trưởng cũng như cách các nhà hoạch định chính sách tài khóa phản ứng.

Với giới đầu tư, câu hỏi thiết thực hơn là thị trường đang định giá khoản nợ này như thế nào. Và đến nay, theo các nhà phân tích, câu trả lời là chưa có gì đáng ngại. Cái gọi là “term premium”, phần lợi suất bù đắp cho rủi ro tín dụng của người đi vay, chưa cho thấy mức tăng đáng lo với Mỹ.

Thâm hụt 2 nghìn tỷ USD và con số 6,2%

Hôm thứ Sáu, Bộ Tài chính Mỹ công bố thâm hụt ngân sách năm tài khóa kết thúc 30/9 khoảng 2 nghìn tỷ USD, lớn hơn 12% so với năm trước và là mức lớn nhất kể từ đợt chi tiêu bùng nổ thời đại dịch. Đây là thâm hụt lớn thứ ba trong lịch sử, với chi phí trả nợ lập kỷ lục 1,36 nghìn tỷ USD.

Chi tiêu vượt thu ngân sách khoảng 6,2% quy mô nền kinh tế, trong khi theo các nhà phân tích, mức thâm hụt bền vững hằng năm với tốc độ tăng trưởng thông thường chỉ quanh 3%. Thâm hụt vốn dĩ phải bám theo chu kỳ kinh tế. Nhưng ở Mỹ, nó chưa bao giờ rút hẳn sau đại dịch vì các khoản trợ cấp gắn sẵn, cắt giảm thuế, chi quân sự tăng và gần đây là chi phí lãi vay tăng.

Chính quyền Trump cho rằng một cuộc mở rộng kinh tế đã hứa sẽ ngăn rắc rối. Nhưng thời điểm lại khó: lợi suất toàn cầu tăng buộc Mỹ phát hành thêm nợ mỗi năm, đồng thời phải cạnh tranh nguồn vốn với các quốc gia ổn định khác và với các doanh nghiệp đang huy động tiền cho dự án AI. Theo các nhà phân tích, vòng lặp nợ cao, lãi suất cao và vay thêm khó phá vỡ chỉ bằng tăng trưởng.

Carolyn Bourdeaux, giám đốc điều hành nhóm vận động chính sách Concord Action, nói mọi ứng viên năm 2026 nên được hỏi họ định đưa ngân sách về quỹ đạo bền vững thế nào, và cảnh báo nếu không hành động thực chất, Mỹ đang “lao về phía một cuộc khủng hoảng tài khóa đáng ngại”. Đây là quan điểm của một tổ chức vận động chính sách, không phải kết luận chung của thị trường.

Thuế quan: nguồn thu có đủ lấp lỗ hổng?

Thuế quan là chính sách đặc trưng của ông Trump, và ban đầu đưa thêm hàng chục tỷ USD vào ngân khố. Nhưng khi Tòa án Tối cao bác nhiều loại thuế quan hồi đầu năm, chính phủ phải hoàn trả 145 tỷ USD, xóa gần hết khoản “hời” đó, vốn dĩ cũng chỉ là phần nhỏ so với khoảng chênh giữa chi tiêu và nguồn thu thuế.

Số liệu này cũng cần đọc cùng bài ngân sách hôm qua: tháng 9 chính phủ đã thu ròng thuế quan trở lại ở mức bình thường, nên không nên hiểu “thuế quan đang giảm” là xu hướng chung cả năm. Một chi tiết khác: các quan chức Fed quy một phần lạm phát gần đây cho thuế quan nhập khẩu, và số phận của thuế quan có thể thay đổi nếu đảng Dân chủ giành một viện của Quốc hội.

 

Người dân Mỹ đang trả giá vì điều gì?

Với những cử tri Mỹ không theo dõi thị trường trái phiếu toàn cầu, câu chuyện này vẫn chạm đến túi tiền. Lãi suất vay thế chấp 30 năm đã chạm mức cao gần đây 7,40% theo Freddie Mac, so với mức siêu thấp quanh 3% phổ biến trong thập niên 2010. Lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 10 năm cũng đang nhích lên bất chấp nỗ lực kiềm chế của Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, người từng coi chính chỉ số này là thước đo thành công của mình.

Người đi vay không cần đọc báo cáo ngân sách. Họ đọc nó trong hóa đơn thế chấp mỗi tháng.

Chi phí sinh hoạt tăng là vấn đề lớn nhất với cử tri trong các cuộc thăm dò, trong khi theo các khảo sát đảng Cộng hòa có thể mất quyền kiểm soát cả Thượng viện lẫn Hạ viện.

Góc nhìn cho nhà đầu tư Việt

  • Tỷ giá và NHNN: Lợi suất trái phiếu Mỹ cao giúp giữ đồng USD mạnh và tạo áp lực lên tỷ giá VND/USD. Tỷ giá tham chiếu ngày 12/10 là 25.660 VND/USD (giá ngân hàng mua tiền mặt, cần cập nhật thời điểm đăng). Ngân hàng Nhà nước phải cân đối giữa ổn định tỷ giá và mặt bằng lãi suất huy động trong nước (số liệu lãi suất cần cập nhật).
  • Dòng vốn và HoSE: Khi chính phủ Mỹ và cả doanh nghiệp AI cùng “giành” vốn với mức lợi suất cao, dòng vốn ngoại có thêm lý do cân nhắc lại cổ phiếu thị trường mới nổi (phản ứng của VN-Index cần cập nhật).
  • Hàng hóa: Với hàng hóa định giá bằng USD, bao gồm kim loại công nghiệp và nông sản, lợi suất cao và USD mạnh thường tạo áp lực, nhưng giá còn do cung cầu thực quyết định.

Mốc 40 nghìn tỷ USD chưa làm thị trường hoảng. Nhưng khi thâm hụt vượt gấp đôi mức bền vững và chi phí trả nợ đã chạm 1,36 nghìn tỷ USD, “chưa hoảng” không có nghĩa là “chưa có hóa đơn”.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------
Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai. Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập kinh tế, thị trường này ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ tính thanh khoản cao và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư. NĐT quan tâm liên hệ với tôi cũng như tham gia nhóm cộng đồng qua thông tin trên trang cá nhân.

***Tư vấn đầu tư hàng hoá thông qua Sở giao dịch Hàng hoá Việt Nam (MXV)***
- Hợp pháp - Minh Bạch - Thanh khoản cao tiêu chuẩn quốc tế
- Mua bán 2 chiều LONG SHORT - Giao dịch T0 - Đòn bẩy 20 lần không lãi vay Margin - Liên thông 52 quốc gia
- Mobile/ z.a.lo: 0867 091 553 ( Để tham gia room )
- Link nhóm zalo tin tức hàng hóa phái sinh: https://zalo.me/g/tdoxrn656