“Người Thái có phải đang giả khờ không anh? Hạ cánh xuống Sân bay Suvarnabhumi của Thái Lan thì thấy đông nghịt du khách nước ngoài, đông gấp mấy lần Tân Sơn Nhất và Nội Bài, còn doanh nghiệp Thái thì thâu tóm doanh nghiệp Việt. Vậy thì kinh tế họ yếu hơn Việt Nam mình chỗ nào nhỉ? Em vẫn chưa hiểu lắm.”
“Thái Lan khiêm tốn đấy, Việt Nam vượt Thái thế nào được? Nhìn Bangkok to lớn hơn, hiện đại hơn TP Hồ Chí Minh và Hà Nội rất nhiều. Nhiều hãng công nghệ quốc tế chọn Bangkok là cứ điểm chứ họ không chọn Việt Nam.”
Đấy là ý kiến của hai bạn quen của tôi, những người mà tôi rất yêu quý.
Trước tiên tôi thừa nhận rằng những điều các bạn ấy quan sát và chỉ ra đều đúng cả.
Đầu tiên là về du lịch
Thái Lan là cường quốc du lịch của Thế giới chứ không phải chỉ ở Đông Nam Á. Trước đại dịch Covid-19, năm 2019, số du khách quốc tế đến Thái Lan là 39,9 triệu, còn Việt Nam chỉ có 18 triệu thôi. Năm 2024 Thái Lan đón 35.55 triệu, Việt Nam đón có 17.58 triệu du khách quốc tế.
Như vậy con số là chênh lệch là hơn 2 lần và nó được khuếch đại lên 2 lần nữa về cảm giác khi quan sát ở sân bay, lý do: Với Thái Lan, du khách tập trung đến Bangkok, còn Việt Nam thì du khách chia đôi ra Hà Nội và TP HCM, nếu cộng cả Tân Sơn Nhất và Nội Bài lại thì cảm giác chênh lệch sẽ giảm đi một nửa.
Tuy nhiên, về xu thế thì du khách đến Thái Lan đang giảm, còn Việt Nam đang tăng, chênh lệch giảm từ 3.0 lần năm 2015, xuống 2,2 lần năm 2019 và 2,0 năm 2024. Đặc biệt trong 9 tháng đầu năm 2025, trong khi Thái Lan giảm 7,6% (24 triệu) thì Việt Nam tăng những 21,6% (15,4 triệu) dẫn đến chênh lệch chỉ còn có 1,56 lần. Riêng du khách Trung Quốc, nguồn thu lớn nhất, Thái Lan giảm rất mạnh từ trên 10 triệu năm 2019, xuống còn 5 triệu năm 2024 và trong 9 tháng đầu năm 2025 Việt Nam đã vượt Thái Lan (Thái Lan 3,41 triệu, Việt Nam 3,9 triệu).
Bạn hãy thử hình dung hai chiếc xe đang chạy trên đường, chiếc xe chạy trước tuy vượt trước rất xa nhưng chỉ chạy với tốc độ 30 km/giờ và đôi khi dừng nghỉ, còn chiếc xe chạy sau chạy với tốc độ 120 km/giờ. Chiếc xe chạy sau sẽ vượt chiếc xe chạy trước là điều không phải bàn cãi, nếu cả hai vẫn giữ tốc độ như thế.
Thứ hai lầ về GDP
Hiện tại Thái Lan là nền kinh tế phát triển hơn, giàu có hơn Việt Nam, những con số thống kê đã nói nên điều đó. Theo số liệu của IMF thì năm 2025 tổng GDP của Thái Lan là 546 tỷ USD, của Việt Nam là 491 tỷ USD (Việt Nam dự báo là 510 tỷ USD), còn GDP đầu người của Thái Lan là 7.770 USD, của Việt Nam là 4.806 USD (Việt Nam dự báo là trên 5000 USD).
Tuy nhiên (lại tuy nhiên), theo IMF, trong 30 năm (1996-2025), tăng trưởng trung bình của Thái Lan chỉ có 3,0% thì của Việt Nam lên đến 6,61% và trong 5 năm tới (2026-2030), IMF dự báo tăng trưởng trung bình của Thái Lan chỉ có 1,99%, của Việt Nam là 5% (Việt Nam còn đặt mục tiêu tăng trưởng trên 10%).
Vẫn lại là hình ảnh hai chiếc xe đang chạy trên đường, chiếc xe chạy trước chạy với tốc độ 20 km/giờ, còn chiếc xe chạy sau chạy với tốc độ 70 km/giờ. Về tổng GDP thì hai chiếc xe chạy rất sát nhau rồi chứ không cách xa nữa, chính vì thế mà IMF mới dự báo năm 2029 Việt Nam chính thức vợt Thái Lan với GDP là 626 tỷ USD (của Thái Lan là 616 tỷ USD, IMF mới tính Việt Nam tăng trưởng 5% trong giai đoạn 2026-2030, nếu tăng trưởng 8-10% thì vượt sớm hơn).
Tất nhiên Việt Nam chỉ vượt Thái Lan về tổng GDP quốc gia thôi, GDP đầu người thì phải mất thời gian dài hơn nữa.
Doanh nghiệp Thái Lan thâu tóm doanh nghiệp Việt Nam
Đúng là trong hơn 10 năm qua, nhiều doanh nghiệp Thái Lan đã thâu tóm các doanh nghiệp Việt Nam (phải trên 20 thương vụ chứ không ít, trong đó có thể kể đến ThaiBev mua 53,59% cổ phần Sabeco, Central Group mua 100% BigC (thực ra BigC không phải của Việt Nam), Singha mua 14,3% cổ phần Masan Consumer, SCG mua 85% cổ phần của Prime Group.
Thương vụ lớn nhất là thương vụ ThaiBev bỏ ra 5 tỷ USD mua 53,59% cổ phần của Sabeco vào năm 2017. Câu hỏi đặt ra là sau 8 năm, hiệu quả thương vụ này thế nào? ThaiBev thu được 500 triệu USD tiền cổ tức, tức 10% vốn, trung bình một năm được 1,25%, con số thấp hơn nhiều mức lãi ngân hàng, trong khi đó giá trị vốn hóa 53,59% của ThaisBev trong Sabeco hiện chỉ còn có 1,2 tỷ USD, đồng nghĩa với việc ThaiBev bị lỗ 3,8 tỷ USD.
Như vậy việc doanh nghiệp Thái đầu tư thâu tóm doanh nghiệp Việt là do họ lấy vốn tích lũy được từ trước đó, nhưng việc đầu tư vốn đó không những không tạo ra tăng trưởng mà còn làm cụt vốn.
Thái Lan là cứ điểm của các hãng công nghệ
Đúng là nhiều hãng công nghệ lớn trên thế giới đặt cứ điểm ở Thái Lan, nhưng cứ điểm là để kinh doanh, bán hàng và đặt Data Center (Google, Damac) thôi, còn Việt Nam mới chính là địa điểm hấp dẫn các hãng công nghệ lớn nước ngoài đặt trung tâm Nghiên cứu và Phát triển (R&D). Các hãng công nghệ lớn nước ngoài đặt trung tâm R&D ở Việt Nam bao gồm: Samsung, Qualcomm, Marvell Technology, SAP, LG, Panasonic, Toshiba, Infineon Technology, Apple, Nvidia, Grab.
Với góc nhìn cá nhân thì các trung tâm R&D sẽ tạo ra nhiều giá trị và động lực hơn cho tăng trưởng của quốc gia.
Một vài lý giải tại sao người Thái lại lo lắng về việc Việt Nam sẽ vượt Thái Lan.
Bình luận dưới tên Nguyễn Hùng
