Nửa đầu năm 2025, ngành bảo hiểm nhân thọ Việt Nam tiếp tục đối mặt với giai đoạn khó khăn nhất trong gần một thập kỷ. Doanh thu đi ngang, chi phí bồi thường cao và lợi nhuận tài chính sụt mạnh đang trở thành “hai gọng kìm” bóp nghẹt lợi nhuận của khối doanh nghiệp có vốn ngoại vốn chiếm hơn 80% thị phần toàn ngành.
Theo số liệu tổng hợp, 13 doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ có vốn nước ngoài ghi nhận tổng doanh thu phí bảo hiểm gốc khoảng 47.000 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm 2025, giảm nhẹ 1% so với cùng kỳ.
Tăng trưởng khai thác mới vẫn chưa khởi sắc, trong khi chi phí bồi thường và chi trả quyền lợi vẫn duy trì ở mức cao 39.200 t, tương đương cùng kỳ 2024.
Điều này khiến lợi nhuận gộp từ hoạt động bảo hiểm giảm 8%, chỉ còn 2.900 tỷ mức thấp nhất kể từ 2021.
Ngay cả những “ông lớn” như Prudential hay Manulife cũng không tránh khỏi khó khăn:
- Prudential lỗ gộp hơn 830 tỷ, dù dẫn đầu thị trường về doanh thu.
- Manulife lỗ hơn 1.370 tỷ, tăng thêm 40 tỷ so với cùng kỳ.
- Các doanh nghiệp quy mô lớn khác như Dai-ichi Life, AIA, Chubb Life, Hanwha Life, Sun Life đều ghi nhận lợi nhuận giảm trên 15%.
Ngược lại, một vài doanh nghiệp nhỏ như Generali hay FWD nổi lên với kết quả khả quan, Generali lãi gộp 553 tỷ, tăng 79%, nhưng mức tăng này không đủ để bù đắp suy giảm toàn ngành.
Lợi nhuận tài chính “bốc hơi” đòn giáng thứ hai vào kết quả kinh doanh
Nếu mảng kinh doanh cốt lõi vốn đã èo uột, thì nguồn thu từ hoạt động đầu tư tài chính, trụ cột lợi nhuận chính của các công ty bảo hiểm, lại sụt giảm mạnh trong nửa đầu năm.
Tổng lợi nhuận tài chính của nhóm ngoại đạt hơn 13.300 tỷ đồng, giảm 20% so với cùng kỳ, trong đó:
► Prudential vẫn dẫn đầu với 3.900 tỷ đồng, nhưng giảm 37%,
► Manulife đạt 2.300 tỷ đồng, giảm 27%,
► Cathay Life giảm 18%, còn 1.100 tỷ đồng.
Doanh thu tài chính giảm 15%, trong khi chi phí tài chính lại tăng 50%, lên gần 1.900 tỷ phản ánh sức ép từ lãi suất và giá trị danh mục đầu tư giảm.
Nguồn cổ tức và lãi trái phiếu, hai khoản thu chủ lực, đều sụt mạnh trong bối cảnh thị trường vốn kém sôi động, lãi suất tiền gửi thấp và thị trường trái phiếu doanh nghiệp chưa hồi phục hoàn toàn.
Kết quả chung lao dốc, nhiều “ông lớn” lần đầu báo lỗ
Sau khi trừ chi phí bán hàng và quản lý, tổng lợi nhuận trước thuế của 13 doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ ngoại chỉ còn 3.300 tỷ, giảm hơn 50% so với cùng kỳ năm trước.
Bốn doanh nghiệp đã rơi vào thua lỗ:
♦ Sun Life Việt Nam lỗ 608 tỷ đồng,
♦ Shinhan Life lỗ 101 tỷ đồng,
♦ Generali lỗ 22 tỷ đồng,
♦ Funbon Life lỗ 3 tỷ đồng.
Trong nhóm có lãi, tình hình cũng không mấy sáng sủa:
- Chubb Life giảm lãi tới 98%, còn 2 tỷ đồng,
- AIA giảm 92%, còn 45 tỷ đồng,
- Dai-ichi Life, Prudential, Manulife, Cathay Life vẫn dương nhưng lợi nhuận giảm 2 chữ số.
Áp lực ngắn hạn, cú hích tái cấu trúc dài hạn
Việc lợi nhuận lao dốc phản ánh rõ sức ép ngắn hạn kép từ cả thị trường tài chính lẫn hoạt động kinh doanh truyền thống. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng đây cũng là cơ hội để ngành bảo hiểm nhân thọ tái cấu trúc mô hình kinh doanh, chuyển trọng tâm sang hiệu quả thay vì quy mô.
“Thời kỳ vàng” đã lùi xa
Sau giai đoạn tăng trưởng nóng 2016–2021, ngành bảo hiểm nhân thọ Việt Nam đang bước vào chu kỳ điều chỉnh tất yếu.
Khi biên lợi nhuận đầu tư thu hẹp, chi phí bồi thường tăng, và niềm tin khách hàng thay đổi sau loạt sự cố môi giới, những kết quả sụt giảm nửa đầu năm 2025 không chỉ là con số ngắn hạn, mà còn là tín hiệu cảnh báo cho toàn ngành về nhu cầu tái thiết mô hình hoạt động trong một thị trường đã chạm ngưỡng bão hòa.
