Các nhà đàm phán thương mại của Trung Quốc và Hoa Kỳ đã chuẩn bị một loạt thỏa thuận nhằm tạo ra những “thắng lợi ngoại giao” để Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình công bố tại hội nghị thượng đỉnh trong tuần này.
Những bước tiến này giúp trấn an giới đầu tư và thúc đẩy tâm lý thị trường, song các mâu thuẫn cốt lõi giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn chưa được giải quyết triệt để.
Tổng thống Donald Trump cho biết hôm thứ Hai rằng ông “thực sự cảm thấy hài lòng” với tiến triển trong đàm phán, sau khi hai bên công bố loạt thỏa thuận nhằm xoa dịu căng thẳng thương mại kéo dài.
Theo nguồn tin, thỏa thuận sơ bộ có thể mở đường để Trung Quốc nối lại việc mua đậu nành từ các bang then chốt của Đảng Cộng hòa, trong khi Washington được cho là rút lại đe dọa áp thuế 100% đối với hàng hóa Trung Quốc – đổi lại việc Bắc Kinh nới lỏng tiếp cận nguồn đất hiếm.
Thông tin này ngay lập tức đẩy chỉ số MSCI của chứng khoán toàn cầu lên mức cao kỷ lục, phản ánh kỳ vọng vào giai đoạn “hạ nhiệt” mới trong quan hệ Mỹ - Trung.
Tuy nhiên, các nhà phân tích cảnh báo rằng thỏa thuận đang được chuẩn bị để hai lãnh đạo ký kết tại Hàn Quốc vẫn né tránh nhiều vấn đề gai góc, trong đó có an ninh quốc gia và tái cân bằng thương mại, hai trụ cột mấu chốt trong chính sách đối ngoại của ông Trump.
Những mâu thuẫn chưa thể tháo gỡ
“Việc lựa chọn những bước đi dễ dàng khiến con đường phía trước trở nên khó khăn hơn, bởi các xung đột lớn sẽ bị dồn về cuối,” nhận định Sun Chenghao, nghiên cứu viên tại Đại học Thanh Hoa (Bắc Kinh).
Theo ông, “thỏa thuận lớn” thực sự giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ chỉ đạt được khi những bất đồng sâu sắc về trợ cấp nhà nước, cạnh tranh công nghệ và an ninh quốc gia được xử lý — những lĩnh vực mà mô hình phát triển cơ bản của hai bên xung đột trực tiếp.
Ông Sun cho rằng trong bối cảnh hiện nay, các thỏa thuận nhỏ theo từng lĩnh vực, đạt được thông qua đối thoại bền vững, sẽ là hướng đi khả thi hơn trong những năm tới.
Trong khi đó, Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Scott Bessent tiếp tục kêu gọi Trung Quốc tái cân bằng nền kinh tế và tăng tiêu dùng nội địa. Tuy nhiên, Bắc Kinh dường như phớt lờ lời kêu gọi này, khi mới công bố một văn kiện chính sách nhấn mạnh sản xuất và tự chủ công nghệ là động lực tăng trưởng chủ đạo ít nhất đến năm 2030.
Trump – Tập: Tín hiệu hòa dịu qua đối thoại cấp cao
Nhấn mạnh tầm quan trọng của đối thoại, Tổng thống Trump tái khẳng định cam kết thăm Trung Quốc, đồng thời gợi ý Chủ tịch Tập Cận Bình có thể đến Washington hoặc Mar-a-Lago – câu lạc bộ tư nhân của ông tại Florida.
Hai nhà lãnh đạo được kỳ vọng sẽ duy trì đối thoại thường xuyên hơn, đặc biệt khi Trung Quốc đăng cai APEC 2026, còn Mỹ chủ trì Hội nghị Thượng đỉnh G20, mở ra cơ hội cho các chuyến thăm qua lại ở cấp nguyên thủ.
Kể từ khi ông Trump đưa Trung Quốc trở thành mục tiêu hàng đầu trong chính sách thuế quan cao nhất của Mỹ kể từ thập niên 1930, quan hệ song phương liên tục dao động giữa leo thang trả đũa và nỗ lực đàm phán để hạ nhiệt căng thẳng.
Cơ quan ngôn luận chính thức của Trung Quốc mới đây kêu gọi hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tránh rơi vào vòng luẩn quẩn đối đầu, đồng thời bảo vệ “những thành tựu khó khăn mới đạt được” sau các cuộc đàm phán gần đây.
Bài bình luận cũng đề nghị Mỹ tôn trọng cơ chế tham vấn do Scott Bessent và Phó Thủ tướng Hà Lập Phong đồng chủ trì, thay vì ban hành các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đơn phương vốn từng khiến Bắc Kinh thắt chặt nguồn cung đất hiếm – yếu tố chiến lược trong chuỗi sản xuất của Mỹ.
Ổn định trước mắt – nhưng chưa có nền tảng bền vững
“Hai bên hiện đều tập trung vào ổn định, nhưng nền tảng của mối quan hệ chưa thay đổi,” nhận định Daniel Kritenbrink, đối tác tại The Asia Group và cựu Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách Đông Á – Thái Bình Dương.
Ông Bessent tiết lộ Trung Quốc có thể trì hoãn quy định về đất hiếm thêm một năm sau các cuộc đàm phán mới nhất, song mâu thuẫn về kiểm soát xuất khẩu vẫn còn nguyên.
Trong khi đó, Bắc Kinh sử dụng quyền kiểm soát nam châm đất hiếm — vật liệu quan trọng trong điện thoại, xe điện và tên lửa — như đòn đáp trả trước các hạn chế của Mỹ đối với công nghệ chip tiên tiến, mà Washington cho là cần thiết để kiềm chế tham vọng quân sự của Trung Quốc.
Tuy nhiên, việc Bắc Kinh thực thi các hạn chế này trong thực tế vẫn là dấu hỏi, đặc biệt khi chúng có thể gây phản ứng mạnh tại châu Âu — nơi phụ thuộc lớn vào nguồn cung kim loại hiếm.
Triển vọng: Đối thoại là cần thiết, nhưng chưa đủ
Mặc dù đàm phán đang giúp tạm thời ổn định quan hệ song phương, nhiều chuyên gia cảnh báo rằng “sự hòa dịu” hiện tại mang tính chiến thuật hơn là chiến lược.
Những thỏa thuận nhỏ có thể giúp hai bên giữ vững ổn định kinh tế toàn cầu, song các mâu thuẫn mang tính cấu trúc – từ công nghệ, an ninh cho tới vị thế quyền lực – vẫn chưa được tháo gỡ.
Trong bối cảnh đó, duy trì đối thoại ở cấp lãnh đạo là yếu tố then chốt để ngăn chặn một chu kỳ căng thẳng mới và giữ cho chuỗi cung ứng toàn cầu không rơi vào bất ổn kéo dài.
-------------------------------------------------
Nhà đầu tư có thể tham gia giao dịch các sản phẩm hàng hóa trực tiếp trên thị trường hàng hoá của Bô Công Thương. Với nhiều ưu điểm như: Mua bán 2 chiều, T0, miễn lãi margin ...
Liên hệ với tôi để hợp tác và nhận các tư vấn tốt nhất về thị trường hàng hoá 0961.850.898
Room cập nhật thông tin vĩ mô mới nhất, phân tích chuyên sâu: https://zalo.me/g/psihea564