WASHINGTON – Bộ Ngoại giao Mỹ đang phối hợp với Department of Homeland Security chuẩn bị một chương trình có khả năng dẫn đến việc thu hồi tới 200.000 visa B1/B2, một động thái có thể tạo ra tác động đáng kể đối với cách doanh nghiệp và người nước ngoài nhìn nhận giá trị của visa Mỹ dài hạn.

Theo tài liệu State Department được Associated Press tiếp cận, chính sách dự kiến tập trung vào những người được cấp B1 hoặc B2 trong khoảng 2016–2026, nhập cảnh Hoa Kỳ với mục đích tạm thời nhưng sau đó nộp hoặc đang theo đuổi asylum. Nếu đạt quy mô 200.000, đây có thể là đợt thu hồi visa đơn lẻ lớn nhất trong lịch sử Mỹ.

Từ “screening trước khi cấp” sang “vetting sau khi cấp”

Ý nghĩa của kế hoạch vượt ra ngoài nhóm asylum applicants. Trong nhiều thập kỷ, quy trình visa được người dùng nhìn nhận chủ yếu qua ba bước: hồ sơ, phỏng vấn lãnh sự và kiểm tra tại cửa khẩu. Nhưng chính sách Mỹ hiện nay đang nhấn mạnh ngày càng mạnh vào continuous vetting, tức visa có thể tiếp tục được kiểm tra trong suốt thời gian còn hiệu lực.

Theo AP, State Department đã thu hồi khoảng 175.000 visa trong 18 tháng trước đợt rà soát mới vì nhiều vấn đề khác nhau. Việc bổ sung một chương trình có quy mô tiềm năng 200.000 visa cho thấy “visa đã được cấp” không còn đồng nghĩa quá trình đánh giá đã kết thúc.

Vấn đề nằm ở nonimmigrant intent

Visa B1 và B2 được thiết kế cho các chuyến đi tạm thời. Đối với B1, mục đích có thể bao gồm họp hành hoặc một số hoạt động thương mại phù hợp nhưng không cho phép làm việc như lao động tại Mỹ. B2 chủ yếu dành cho du lịch, thăm thân và một số mục đích ngắn hạn khác. Người xin visa phải chứng minh ý định rời Mỹ sau chuyến đi. Chính quyền cho rằng một bộ phận người nước ngoài đã sử dụng visitor visa để tiếp cận lãnh thổ Mỹ trước khi nộp asylum nhằm kéo dài thời gian ở lại. Người phát ngôn State Department Tommy Pigott xác nhận cơ quan này đang phối hợp với DHS để xác định các trường hợp như vậy. 

Nhưng asylum là một quyền được luật cho phép

Chính sách cũng đặt ra một câu hỏi pháp lý quan trọng. Theo USCIS, một người có thể nộp asylum bất kể immigration status, nếu đáp ứng các tiêu chuẩn và giới hạn luật định. Điều đó đồng nghĩa không thể mặc nhiên suy luận:

“Đã xin asylum sau khi dùng B1/B2 = đã khai gian lúc xin visa.”

Một người có thể có ý định du lịch thực sự nhưng sau khi đến Mỹ xảy ra một biến cố tại quốc gia của họ khiến việc trở về tạo ra nguy cơ persecution. Ngược lại, nếu có bằng chứng cho thấy người nộp đã có kế hoạch ở lại từ trước nhưng cố tình khai chuyến đi tạm thời để lấy visa, chính phủ có thể đặt ra các vấn đề nghiêm trọng về credibility và misrepresentation. Khả năng phân biệt hai nhóm trường hợp này sẽ là một trong những thách thức lớn nhất nếu chương trình được áp dụng trên diện rộng.

Thu hồi visa chưa chắc dẫn đến trục xuất ngay

AP cho biết các quan chức Mỹ không xem visa revocation là hành động tự động trục xuất tất cả người bị ảnh hưởng. Visa là giấy tờ phục vụ việc xin nhập cảnh, trong khi tình trạng pháp lý của một người đang ở Hoa Kỳ còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác. Một asylum case cũng không tự động bị bác chỉ vì B1/B2 bị thu hồi.

Các bước tiếp theo có thể phụ thuộc vào USCIS, Immigration Court, tình trạng nhập cảnh trước đó và hồ sơ cụ thể. Đây là yếu tố quan trọng để doanh nghiệp và truyền thông tránh diễn giải chính sách thành “Mỹ trục xuất 200.000 khách du lịch”. Đó không phải nội dung đã được công bố.

Tác động đối với business travel

Mặc dù đối tượng trực tiếp là người liên quan đến asylum, xu hướng kiểm tra visa sau khi cấp có thể ảnh hưởng rộng hơn đến hoạt động di chuyển quốc tế. Doanh nghiệp có nhân viên thường xuyên dùng B1 để họp, gặp đối tác, dự hội nghị hoặc khảo sát thị trường cần bảo đảm rằng hoạt động thực tế phù hợp với mục đích được phép. B1 không phải work visa. Một visa có thời hạn dài cũng không bảo đảm quyền nhập cảnh trong mọi chuyến đi nếu cơ quan Mỹ phát hiện thông tin mới làm thay đổi eligibility. Do đó, compliance về mục đích sử dụng visa có thể trở thành một phần quan trọng hơn trong global mobility policy của doanh nghiệp.

Việt Nam chưa bị xác định là nhóm riêng

Hiện State Department chưa công bố nationality breakdown của những người thuộc diện rà soát. Không có căn cứ cho rằng 200.000 visa nói trên là visa của một số quốc gia cụ thể hay Việt Nam bị nhắm riêng. Đối với công dân Việt Nam đi Mỹ bình thường bằng B1/B2, thay đổi hiện tại không có nghĩa visa đang bị thu hồi hàng loạt.

Tuy nhiên, một người Việt thuộc nhóm đã vào Mỹ bằng visitor visa và sau đó nộp asylum có thể cần theo dõi chính sách khi State Department đưa ra hướng dẫn chính thức. Ở thời điểm này, điều chắc chắn nhất không phải con số 200.000, mà là xu hướng: Washington đang mở rộng việc giám sát visa từ thời điểm xét đơn sang toàn bộ vòng đời của visa. Đối với du lịch quốc tế, công tác và global mobility, đây có thể là thay đổi có ý nghĩa lâu dài hơn chính con số thu hồi được công bố trong những tuần tới.

Nguồn: Associated Press; Reuters; U.S. Citizenship and Immigration Services – August 2026.