Nếu nhắc đến những dự án bất động sản nhiều thăng trầm nhất TP.HCM, Saigon One Tower chắc chắn nằm trong nhóm đầu tiên. Tòa tháp này từng được kỳ vọng trở thành biểu tượng mới của trung tâm tài chính Sài Gòn, nhưng rồi lại trở thành "khối bê tông bỏ hoang" suốt hơn một thập kỷ trước khi được hồi sinh dưới một diện mạo mới.
Giai đoạn khởi đầu: Giấc mơ biểu tượng mới của Sài Gòn
Năm 2007-2008, Công ty CP Địa ốc Sài Gòn M&C khởi công dự án Saigon One Tower trên khu đất vàng rộng hơn 6.600 m² tại góc đường Hàm Nghi - Tôn Đức Thắng - Võ Văn Kiệt (Quận 1). Đây được xem là một trong những vị trí đắt giá nhất TP.HCM khi nằm ngay cửa ngõ trung tâm tài chính và hướng ra sông Sài Gòn.
Dự án có tổng vốn đầu tư khoảng 256 triệu USD (tương đương gần 5.000 tỷ đồng thời điểm đó), cao 41 tầng nổi, 5 tầng hầm, chiều cao khoảng 185m. Công trình được định vị là tổ hợp gồm:
- Văn phòng hạng A quốc tế
- Trung tâm thương mại
- Căn hộ cao cấp
- Khu dịch vụ tiêu chuẩn quốc tế
Đây từng là một trong những dự án được kỳ vọng sẽ cạnh tranh trực tiếp với Bitexco Financial Tower về mặt biểu tượng đô thị.
Những ông chủ đứng sau dự án
Cơ cấu cổ đông ban đầu của Công ty Địa ốc Sài Gòn M&C quy tụ nhiều tên tuổi lớn thời đó:
- M&C: 49%
- Saigontourist: 30%
- DongA Bank: 6%
- Chứng khoán Đông Á: 10%
- PNJ: 5%
Đây là liên doanh hiếm hoi khi có sự góp mặt của doanh nghiệp nhà nước, ngân hàng và doanh nghiệp tư nhân lớn cùng phát triển một siêu dự án bất động sản.
Cú ngã bất ngờ sau khủng hoảng tài chính
Khi dự án đang xây dựng và đã hoàn thành khoảng 80% phần thô, cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008 cùng sự đóng băng của thị trường bất động sản Việt Nam khiến dòng vốn bị đứt gãy.
Đến năm 2011, Saigon One Tower chính thức ngừng thi công. Tòa nhà khi đó đã cơ bản hoàn thiện kết cấu, nhưng không thể tiếp tục hoàn thiện nội thất và hệ thống kỹ thuật.
Từ một biểu tượng tương lai, Saigon One Tower trở thành:
- Công trình dở dang lớn nhất trung tâm TP.HCM
- Điểm nhấn tiêu cực trên đường chân trời đô thị
- Biểu tượng của giai đoạn bong bóng bất động sản vỡ
Suốt nhiều năm, hình ảnh tòa nhà phủ lưới xanh, kính dang dở trở thành đề tài được nhắc đến thường xuyên trong giới bất động sản.
Vướng nợ xấu và bị VAMC thu giữ
Biến cố lớn nhất xảy ra khi các khoản vay liên quan đến dự án trở thành nợ xấu.
Năm 2017, Công ty Quản lý tài sản các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) tiến hành thu giữ tài sản bảo đảm là Saigon One Tower để xử lý các khoản nợ liên quan đến nhóm cổ đông và DongA Bank. Đây là một trong những vụ xử lý nợ xấu lớn nhất trên thị trường bất động sản thời điểm đó.
Việc thu giữ Saigon One Tower được xem là dấu mốc quan trọng trong quá trình xử lý nợ xấu hậu tái cơ cấu hệ thống ngân hàng.
Hành trình đổi chủ
Sau khi bị thu giữ, dự án nhiều lần được đưa ra tìm kiếm nhà đầu tư mới.
Giai đoạn 2021-2022, thị trường ghi nhận sự xuất hiện của Viva Land với kế hoạch tái khởi động công trình. Dự án được đổi tên thành IFC One Saigon và tiến hành thay toàn bộ lớp kính mặt ngoài để chỉnh trang đô thị.
Thời điểm đó, Viva Land được xem là doanh nghiệp có liên hệ với hệ sinh thái Vạn Thịnh Phát. Tuy nhiên sau các biến động liên quan đến Vạn Thịnh Phát cuối năm 2022, quá trình tái khởi động dự án tiếp tục gặp nhiều trở ngại.
Từ Saigon One Tower đến IFC One Saigon
Theo các thông tin công bố sau tái cấu trúc, dự án được định hướng trở thành:
- Văn phòng hạng A+
- Khách sạn quốc tế
- Khu căn hộ cao cấp
- Trung tâm thương mại
Dự án mang tên mới IFC One Saigon, với tham vọng trở thành một trung tâm tài chính quốc tế mới tại khu vực lõi trung tâm TP.HCM.
Vì sao Saigon One Tower trở thành "ca bệnh" kinh điển?
Giới bất động sản thường xem Saigon One Tower là một case study điển hình bởi hội tụ đủ các yếu tố:
- Đất vàng bậc nhất nhưng vẫn thất bại
- Đòn bẩy tài chính quá lớn
- Khủng hoảng thị trường khiến dòng tiền đứt gãy
- Nợ xấu ngân hàng kéo dài
- Thủ tục pháp lý và chuyển nhượng phức tạp
- Chi phí tái khởi động tăng rất mạnh sau nhiều năm bỏ hoang
Nhiều chuyên gia cho rằng đây là ví dụ rõ nét nhất cho thấy vị trí đắc địa không đủ để đảm bảo thành công nếu cấu trúc vốn và quản trị dự án gặp vấn đề.
Dấu mốc quan trọng
| Năm | Sự kiện |
|---|---|
| 2007-2008 | Khởi công Saigon One Tower |
| 2009 | Dự kiến hoàn thành nhưng chậm tiến độ |
| 2011 | Dừng thi công khi đã hoàn thành khoảng 80% |
| 2017 | VAMC thu giữ để xử lý nợ xấu |
| 2021-2022 | Tái khởi động, thay kính mặt ngoài |
| 2022 | Đổi tên thành IFC One Saigon |
| 2026 | Tiếp tục được định vị là dự án hạng sang tại lõi trung tâm TP.HCM |
Góc nhìn cuối cùng
Saigon One Tower không chỉ là một tòa nhà. Nó phản ánh gần như toàn bộ chu kỳ của thị trường bất động sản Việt Nam trong 20 năm qua: từ giai đoạn hưng phấn, tăng trưởng nóng, khủng hoảng, nợ xấu ngân hàng, tái cấu trúc tài sản cho đến hành trình hồi sinh của những dự án "đắp chiếu".
Ít có công trình nào ở TP.HCM lại mang tính biểu tượng cho sự thăng trầm của thị trường bất động sản như Saigon One Tower. Từ "niềm tự hào tương lai" đến "vết sẹo đô thị", và nay đang trên hành trình trở thành một biểu tượng mới dưới cái tên IFC One Saigon.
----------------
Sau nhiều năm gần như đóng băng, CTCP M&C - cổ đông chi phối của chủ đầu tư dự án Saigon One Tower trên khu “đất kim cương” số 34 Tôn Đức Thắng - bất ngờ xuất hiện thay đổi người đại diện pháp luật đang được giới thạo tin đồn đán là dự án đã được về tay một đại gia bất động sản mới nổi.
Saigon One Tower - IFC One Saigon và tiếp theo sẽ là gì?
