Sự cố thu hồi sữa công thức NAN trên diện rộng vì nguy cơ nhiễm độc tố hiếm cereulide đang đẩy Nestlé, tập đoàn thực phẩm lớn nhất thế giới vào một trong những cuộc khủng hoảng an toàn sản phẩm nghiêm trọng nhất nhiều năm qua, với tác động vượt xa thiệt hại tài chính, lan trực tiếp tới niềm tin của hàng triệu gia đình có trẻ nhỏ.
Không chỉ là bài toán tiền bạc trị giá hàng tỷ USD, vụ việc đang đặt ra câu hỏi cốt lõi: liệu hệ thống kiểm soát chất lượng toàn cầu của Nestlé có còn đủ an toàn đối với nhóm người tiêu dùng nhạy cảm nhất là trẻ sơ sinh?
⚠️ Độc tố cereulide: Mối nguy “không thể khử” bằng nước sôi
Theo thông báo của Nestlé từ đầu tháng 1/2026, nhiều lô sữa công thức NAN tại hàng chục quốc gia, trong đó có Việt Nam, bị thu hồi tự nguyện do nguy cơ liên quan đến cereulide một độc tố do vi khuẩn Bacillus cereus sinh ra.
Điểm đáng lo ngại nhất, theo TS.BS Trương Hồng Sơn Viện trưởng Viện Y học Ứng dụng Việt Nam, là:
🔥 Cereulide chịu nhiệt cực cao
❌ Không bị phá hủy khi đun sôi hay pha sữa bằng nước nóng
⚠️ Nếu đã nhiễm, mọi biện pháp xử lý thông thường của người tiêu dùng đều vô hiệu
Việc tiêu thụ thực phẩm nhiễm cereulide có thể gây ngộ độc cấp tính, với các triệu chứng:
- Buồn nôn, nôn mửa dữ dội
- Đau bụng, tiêu chảy
- Nguy hiểm hơn với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, nhóm có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện
Dù Nestlé cho biết chưa ghi nhận ca ngộ độc được xác nhận chính thức, việc kích hoạt thu hồi toàn cầu cho thấy mức độ rủi ro đã vượt ngưỡng chấp nhận được trong ngành dinh dưỡng trẻ em.
💸 Thiệt hại tỷ USD và “đòn đánh” vào mảng kinh doanh cốt lõi
Chi phí thu hồi, tiêu hủy sản phẩm, gián đoạn chuỗi cung ứng và xử lý khủng hoảng có thể khiến Nestlé thiệt hại khoảng 1,2 tỷ franc Thụy Sĩ (tương đương 1,5 tỷ USD), chiếm hơn 1,3% doanh thu thường niên.
Ngân hàng Barclays thậm chí đưa ra kịch bản rủi ro cao hơn, với mức ảnh hưởng 0,8 – 1,5% doanh thu toàn tập đoàn.
Thị trường tài chính đã phản ứng rõ rệt:
📉 Cổ phiếu Nestlé giảm 4,6% từ đầu năm
Áp lực gia tăng trong bối cảnh tập đoàn đang tái cấu trúc mạnh, cắt giảm nhân sự và siết chi phí để đối phó tăng trưởng chậm
Đáng chú ý, sữa công thức và dinh dưỡng trẻ em không chỉ là mảng có biên lợi nhuận cao, mà còn là cội rễ lịch sử làm nên đế chế Nestlé hơn một thế kỷ trước. Sự cố lần này vì thế được giới phân tích đánh giá là cú đánh trực diện vào “trái tim thương hiệu”.
🌍 Chuỗi cung ứng toàn cầu: Lỗ hổng chết người?
Nestlé thừa nhận nguyên nhân sự cố xuất phát từ một thành phần nguyên liệu do bên thứ ba cung cấp, làm dấy lên lo ngại về:
🔗 Mức độ phụ thuộc ngày càng lớn vào nhà cung ứng
🌐 Độ phức tạp và rủi ro của chuỗi cung ứng toàn cầu
Với quy mô hoạt động tại 185 quốc gia, hơn 330 nhà máy, Nestlé vừa có lợi thế khổng lồ, vừa phải đối mặt với nguy cơ lan truyền khủng hoảng chỉ từ một điểm lỗi nhỏ trong chuỗi giá trị.
Việt Nam: Thị trường nhạy cảm, niềm tin mong manh
Tại Việt Nam, Nestlé Việt Nam đã thông báo thu hồi 17 lô sữa NAN nhập khẩu, chủ yếu thuộc các dòng NAN Optipro và NAN Infinipro, đồng thời khuyến cáo người tiêu dùng ngừng sử dụng ngay các sản phẩm nằm trong danh sách.
Bộ Y tế đã vào cuộc giám sát, trong khi:
🛒 Nhiều hệ thống bán lẻ, sàn thương mại điện tử chủ động gỡ bỏ sản phẩm
👶 Phụ huynh hoang mang, lo ngại về an toàn dinh dưỡng cho con trẻ
Đối với một thị trường mà niềm tin thương hiệu đóng vai trò sống còn, đặc biệt trong ngành sữa công thức, các chuyên gia cảnh báo: 👉 Một sự cố an toàn thực phẩm có thể xóa nhòa nhiều năm xây dựng hình ảnh chỉ trong thời gian ngắn.
🚨 Không chỉ là thu hồi sản phẩm, mà là “bài kiểm tra niềm tin”
Giới phân tích quốc tế nhận định, tác động lớn nhất của vụ sữa NAN không nằm ở con số thiệt hại tài chính trước mắt, mà ở:
🧠 Tâm lý người tiêu dùng
🍼 Sự nhạy cảm đặc biệt với sản phẩm dành cho trẻ em
🌊 Nguy cơ làn sóng quay lưng hoặc tẩy chay âm thầm nhưng kéo dài
Trong bối cảnh người tiêu dùng toàn cầu ngày càng khắt khe với các vấn đề sức khỏe, mọi sai sót liên quan đến trẻ em đều có “dư chấn” lâu dài, đòi hỏi Nestlé không chỉ xử lý khủng hoảng, mà còn phải tái thiết niềm tin từ gốc rễ.
