Novaworld Hồ Tràm

[Hồ sơ Nhà sáng nghiệp] Iwasaki Yataro: Chân dung ông chủ tập đoàn Mitsubishi 150 tuổi hàng đầu Nhật Bản

Nguyên Thảo
Bài viết: 28

Từ một cậu bé nghèo, Iwasaki Yataro đã ngày đêm nỗ lực để gầy dựng nên tập đoàn Mitsubishi danh tiếng hiện nay.

3-1630291375.jpg

Cuộc đời đầy trắc trở của nhà sáng lập Mitsubishi - Iwasaki Yataro:

Iwasaki Yataro sinh năm 1835 trong một gia đình nông dân nghèo tại Aki, tỉnh Tosa (Nay là tỉnh Kochi), Nhật Bản. Sự nghiệp của ông bắt đầu khi ông làm việc tại gia tộc thống trị miền Tosa - gia tộc Yamauchi. 

Đến năm 19 tuổi, với sự đồng hành của Okunomiya Zousai, ông đã có cơ hội đến Edo để học tập. Tuy nhiên, một năm sau đó, cha ông bị thương nặng trong một cuộc tranh chấp với trưởng làng. Vì vậy, việc học của ông đã phải tạm ngưng. Ông đã đứng lên để giành lại công bằng cho cha của mình và thẩm phán đã buộc tội tham nhũng cho Yataro, kết quả ông phải ngồi tù 7 tháng.

Sau khi ra tù, ông tạo mối quan hệ với các nhà hoạt động chính trị và theo học Yoshida Toyo - một nhà cải cách và hiện đại hóa. Chính Yoshida là người đã ảnh hưởng đến Yataro với những ý tưởng cải cách và tiến bộ. Cuối cùng, nhờ sự giới thiệu của Yoshida mà ông đã được làm việc tại văn phòng giao dịch của gia tộc Yamauchi với vị trí cao nhất.

Khi thời kỳ Minh trị bắt đầu tại Nhật bản, ông được chuyển đến làm việc tại Osaka. Trước khi chính quyền Minh Trị ra lệnh cấm tất cả các chế độ kinh doanh phong kiến, gia tộc Yamauchi đã đoán trước và thành lập một công ty thương mại tư nhân có tên là Tsukumo.

Vào tháng 3/1870, nhờ vào bản lĩnh và tài năng của mình mà Yataro làm chủ tịch của Công ty Thương mại Tsukumo, một công ty vận tải biển của gia tộc Yamauchi.

unnamed-1630291044.jpg
Tượng của Iwasaki Yataro tại tỉnh Kochi

Tập đoàn Mitsubishi - Tập đoàn công nghiệp hùng mạnh của Nhật Bản

Năm 1873, Yataro đổi tên Công ty thương mại Tsukumo thành Mitsubishi với ý nghĩa xuất phát từ việc ghép 2 phần: "mitsu" tức tam có nghĩa là "ba" và "hishi" tức lăng có nghĩa là "củ ấu". Biểu tượng của Mitsubishi mang ý nghĩa “3 viên kim cương” là sự kết hợp “ba hình thoi” chồng lên nhau của gia huy nhà Iwasaki và “ba lá sồi” được xếp đối xứng của gia tộc Yamauchi. 

Năm 1875, Yataro đã đổi tên công ty thành Mitsubishi Mail Steamship và thừa hưởng từ một công ty dịch vụ bưu chính bị giải thể hầu hết nhân viên và cơ sở vật chất. Nhờ sự hỗ trợ của Mitsubishi trong việc vận chuyển quân đội để đánh bại cuộc nổi dậy Satsuma vào năm 1877, Yataro đã đánh dấu sự thành công đầu tiên trong việc xây dựng đế chế Mitsubishi. Với số tiền kiếm được trong chiến tranh, ông đã đầu tư vào nhiều lĩnh vực khác nhau và đưa Mitsubishi trở thành công ty tư bản lớn nhất thời bấy giờ.

Ngày 07/02/1885, ông qua đời vì bệnh ung thư dạ dày. Sau khi Yataro mất, anh của ông là Yanosuke Iwasaki đã kế nhiệm và sáp nhập công ty với đối thủ cạnh tranh tạo nên Công ty Nippon Yusen, nay là NYK Line.

Dưới khả năng lãnh đạo của Yanosuke, Mitsubishi ngày càng phát triển và đa dạng hóa lĩnh vực kinh doanh. Đến năm 1893, con trai của Yataro là Hiyasa lên nắm quyền chủ tịch và đã thành lập nhiều bộ phận chuyên môn với đa dạng ngành nghề như ngân hàng, tiếp thị và quản lý, đóng tàu, bất động sản,...

Năm 1916, Koyata là con trai của Hiyasa lên nhận chức và đã đưa Mitsubishi trở thành tập đoàn đứng đầu về các lĩnh vực như máy móc, thiết bị điện và hóa chất. 

Ngày 30/09/1946, trụ sở của Mitsubishi giải thể và nhiều công ty trong tập đoàn chia thành các doanh nghiệp nhỏ hơn. Hầu hết các công ty đều sử dụng tên và biểu tượng logo cũ. 

1-1630291105.jpg

Trải qua hơn 150 năm xây dựng và phát triển, Mitsubishi dưới sự lãnh đạo của nhà Iwasaki đã trả qua rất nhiều lần mở rộng, sáp nhập và từng bước trở thành tập đoàn lớn mạnh nhất Nhật Bản với hơn 500 công ty con trên nhiều lĩnh vực khác nhau. Trong đó, ba công ty con nổi bật nhất trong quá trình đa dạng hóa ngành nghề bao gồm: Mitsubishi Bank (thành lập năm 1919), Mitsubishi Corporation (thành lập 1950), Mitsubishi Heavy Industries (gồm 3 công ty Mitsubishi Motors - nhà sản xuất ô tô, Mitsubishi Atomic Industry - công ty năng lượng nguyên tử, Mitsubishi Chemical Holdings - công ty hóa chất lớn nhất Nhật Bản).

Nguyên Thảo

Vietnam Business Insider