Làn sóng xử lý nợ xấu đang nóng trở lại khi hàng loạt ngân hàng liên tiếp rao bán các khoản nợ trị giá từ hàng chục đến hàng nghìn tỷ đồng. Trong bối cảnh bất động sản phục hồi chậm và lãi suất vẫn neo cao, áp lực xử lý nợ xấu đang trở thành bài toán lớn với toàn hệ thống tài chính.

Gần đây, VAMC thông báo đấu giá một nhóm khoản nợ có tổng giá trị lên tới 1.500 tỷ đồng. Trước đó, nhiều ngân hàng như VietinBank, BIDV hay Vietcombank cũng đồng loạt đưa các khoản nợ lớn ra thị trường, từ vài chục tỷ đến hơn 1.200 tỷ đồng. Tuy nhiên, số thương vụ xử lý thành công vẫn khá hạn chế do thanh khoản thị trường tài sản còn yếu và nhà đầu tư ngày càng thận trọng.

Theo báo cáo tài chính quý I/2026 của 27 ngân hàng niêm yết, tổng quy mô nợ xấu đã tiến sát mốc 300.000 tỷ đồng, tăng khoảng 11% so với cuối năm trước. Đáng chú ý, nợ nhóm 5 - tức nợ có khả năng mất vốn - đã lên gần 169.000 tỷ đồng, trong khi tổng quy mô nợ xấu toàn hệ thống được cảnh báo đã vượt mốc 1 triệu tỷ đồng nếu tính cả nợ tiềm ẩn.

Áp lực lớn hiện tập trung ở lĩnh vực bất động sản. Sau giai đoạn lãi suất ưu đãi thấp trong các năm trước, nhiều khoản vay mua nhà hiện đã bước sang giai đoạn thả nổi với mức lãi từ 11-15%/năm. Trong khi đó, thị trường bất động sản phục hồi chậm khiến nhiều doanh nghiệp và người mua nhà gặp khó khăn về dòng tiền, kéo theo nguy cơ chậm trả nợ ngày càng tăng.

Không chỉ nợ xấu hiện hữu gia tăng, nhiều chuyên gia còn lo ngại về lượng lớn “nợ cần chú ý” tại các ngân hàng. Đây là nhóm khoản vay có nguy cơ chuyển thành nợ xấu trong thời gian tới nếu tình hình kinh doanh và thị trường không cải thiện rõ rệt.

Trong bối cảnh đó, nhiều ngân hàng buộc phải tăng mạnh trích lập dự phòng để củng cố “bộ đệm” tài chính. Tuy nhiên, tỷ lệ bao phủ nợ xấu toàn ngành đang giảm nhanh, từ mức hơn 140% năm 2021 xuống dưới 80% vào cuối quý I/2026. Điều này cho thấy dư địa chống chịu rủi ro của nhiều ngân hàng đang mỏng đi đáng kể.

Dù vậy, một số ngân hàng lớn như Techcombank hay VPBank vẫn cho rằng rủi ro bất động sản đang nằm trong tầm kiểm soát nhờ tập trung vào các dự án có pháp lý rõ ràng, thanh khoản tốt và khách hàng có dòng tiền ổn định. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo không phải ngân hàng nào cũng có năng lực quản trị rủi ro tương tự, đặc biệt là nhóm ngân hàng quy mô vừa và nhỏ đang “mắc kẹt” ở các dự án chậm triển khai hoặc bất động sản nghỉ dưỡng thanh khoản thấp