Tác giả : Thăng Long Official

Giá dầu liên tục hạ nhiệt nhưng giá vé xe khách, cước vận chuyển hàng hóa và nhiều dịch vụ logistics vẫn chưa giảm tương ứng. Nhìn từ thực tế kinh doanh, vấn đề không đơn giản là dầu giảm thì giá cước phải giảm ngay.

Trước hết, giá dầu giảm nhưng vẫn đắt hơn rất nhiều so với năm ngoái. Ngày 12/11/2026, diesel ở mức 26.822 đồng/lít, cao hơn khoảng 35,1% so với cùng kỳ 2025; mazut ở mức 19.742 đồng/kg, tăng khoảng 40,3%. Nghĩa là doanh nghiệp vẫn phải mua nhiên liệu với giá cao hơn đáng kể so với một năm trước.

Thứ hai, hàng loạt chi phí vận hành khác cũng tăng và rất khó giảm trở lại. Chẳng hạn:

  • Tiền lương: Lương tài xế, phụ xe, nhân viên kho bãi và các khoản bảo hiểm theo lương tăng theo mặt bằng thu nhập.

  • Bảo dưỡng: Lốp xe, dầu nhớt, phụ tùng thay thế, chi phí sửa chữa đều chịu áp lực từ giá nguyên vật liệu và nhân công.

  • Phí vận hành: Phí cầu đường, bến bãi, gửi xe, xếp dỡ hàng hóa và các dịch vụ thuê ngoài.

  • Chi phí tài chính: Doanh nghiệp vay ngân hàng mua xe, đầu tư đội tàu vẫn phải trả lãi và gốc định kỳ, kể cả khi xe nằm bãi.

Trong khi đó, CPI tháng 10/2026 tăng 5,09% so với cùng kỳ, bình quân 10 tháng tăng 4,57%. Lạm phát tích lũy khiến mặt bằng chi phí ngày càng cao, không tự động giảm theo giá dầu.

Thứ ba, hiệu suất khai thác mới là bài toán sống còn. Một xe tải chạy đủ hàng chiều đi nhưng rỗng chiều về vẫn phải tiêu hao nhiên liệu, trả lương tài xế và phí cầu đường. Xe khách chỉ lấp đầy 50–60% số ghế vẫn phải chạy đúng lịch, chịu gần như toàn bộ chi phí cố định.

Giả sử nhiên liệu chiếm 35% tổng chi phí, giá dầu giảm 10% thì tổng chi phí chỉ giảm khoảng 3,5%, nếu các khoản khác không đổi. Khoản tiết kiệm này có thể chưa đủ bù đắp những chi phí đã tăng trước đó.

Chưa kể nhiều hợp đồng vận tải được ký theo tháng, theo quý; việc thay đổi giá cước cần thời gian và phụ thuộc cạnh tranh trên từng tuyến.

Ngày 9/11, Chính phủ yêu cầu kiểm tra, điều chỉnh giá cước phù hợp khi nhiên liệu hạ nhiệt. Đây là yêu cầu cần thiết để bảo vệ người tiêu dùng.

Tóm lại, giá dầu giảm là tín hiệu tích cực, nhưng không đồng nghĩa giá thành vận tải đã trở lại mức cũ. Doanh nghiệp chỉ thực sự có dư địa giảm giá cước bền vững khi nhiên liệu duy trì ở mức thấp, các chi phí đầu vào ổn định và hiệu suất khai thác được cải thiện. Ngược lại, những đơn vị có chi phí thực tế giảm đáng kể cũng cần chia sẻ lợi ích với khách hàng.

Bài viết thể hiện quan điểm phân tích cá nhân, mang tính tham khảo.