Cú sụt giá lịch sử của vàng: Tái cân bằng chiến thuật, không phải sự kết thúc của xu hướng dài hạn
Đợt lao dốc mạnh của giá vàng trong phiên ngày 30/1/2026 – ngay sau khi kim loại quý này chạm vùng đỉnh lịch sử quanh 5.600 USD/ounce – đang thu hút sự chú ý lớn từ giới đầu tư toàn cầu. Tuy nhiên, theo ông Christopher Gannatti, Giám đốc Nghiên cứu Toàn cầu của WisdomTree, đây không phải là dấu hiệu cho thấy câu chuyện đầu tư dài hạn của vàng bị phá vỡ, mà nhiều khả năng chỉ là một đợt tái định giá mạnh do yếu tố kỹ thuật, vị thế và thanh khoản.
Trong báo cáo phân tích chi tiết, ông Gannatti nhấn mạnh rằng cú điều chỉnh này phù hợp với các giai đoạn “định giá lại do thanh khoản” từng xuất hiện trong lịch sử thị trường vàng.
Biến động cực đoan trong môi trường biến động cao
Theo ông, trước thời điểm điều chỉnh, giá vàng đã phản ánh không chỉ lo ngại vĩ mô gia tăng mà còn cho thấy độ nén thời gian đầu tư ngày càng cao. Những biến động vốn dĩ diễn ra trong nhiều quý, thậm chí nhiều năm, nay bị “dồn nén” và xảy ra chỉ trong vài ngày.
Sau khi lập đỉnh trong phiên ngày 29/1 ở mức gần 5.595 USD/ounce, giá vàng đã đảo chiều mạnh và rơi xuống dưới 5.000 USD/ounce chỉ trong phiên kế tiếp. Diễn biến này cho thấy đà tăng và trạng thái nắm giữ đã trở nên quá mức, khiến thị trường dễ tổn thương trước các cú sốc điều chỉnh.
Nhìn lại lịch sử: Những cú bán tháo không làm vàng “thất bại”
Đặt sự kiện ngày 30/1/2026 trong bối cảnh lịch sử, ông Gannatti chỉ ra rằng những cú sụt giảm mạnh nhất của vàng thường không đồng nghĩa với sự kết thúc của xu hướng dài hạn.
Ông nhắc lại phiên ngày 15/4/2013, khi giá vàng giảm gần 9% chỉ trong một ngày – mức giảm sâu nhất kể từ đầu những năm 1980. Khi đó, thị trường chuyển từ một đợt tăng giá dựa trên câu chuyện vĩ mô sang giai đoạn bị chi phối bởi yếu tố vi mô như bán tháo bắt buộc, dòng vốn rút khỏi ETF và nhu cầu vật chất tăng vọt.
Bài học rút ra không phải là vàng “thất bại”, mà là các giao dịch quá đông đúc thường bị tái định giá một cách gián đoạn và dữ dội.
Một ví dụ khác là tháng 3/2020, trong giai đoạn “dash for cash” của đại dịch COVID-19. Khi đó, vàng cũng bị bán mạnh cùng với cổ phiếu do nhà đầu tư cần thanh khoản để đáp ứng yêu cầu ký quỹ và giảm đòn bẩy. Nghiên cứu của Cục Dự trữ Liên bang New York cho thấy, trong khủng hoảng hệ thống, vàng có thể tạm thời hành xử như một nguồn cung thanh khoản, hơn là một công cụ phòng hộ truyền thống.
Sự kiện tái định giá chế độ, không phải thay đổi vai trò chiến lược
Theo ông Gannatti, những phiên giảm sâu nhất của vàng thường trùng với các thời điểm tái định giá kỳ vọng, đặc biệt liên quan đến độ tin cậy của chính sách tiền tệ, lãi suất thực và đồng USD.
Cú giảm ngày 30/1/2026 phản ánh việc thị trường điều chỉnh nhanh kỳ vọng về phản ứng chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), thay vì đánh giá lại vai trò chiến lược của vàng trong danh mục đầu tư dài hạn.
Lịch sử cho thấy, các biến động cực đoan như vậy thường được thúc đẩy bởi vị thế đầu cơ, đòn bẩy và vòng phản hồi của biến động, chứ không phải sự sụp đổ đột ngột của luận điểm đầu tư vào vàng.
So sánh hiệu suất: Vàng vẫn đứng vững trong bức tranh dài hạn
Để đánh giá mức độ “tổn thương” của thị trường, ông Gannatti phân tích hiệu suất của các công cụ đầu tư phổ biến như SPDR Gold Shares (GLD), VanEck Gold Miners ETF (GDX), cùng các quỹ chiến lược của WisdomTree (GDMN, GDE) so với chỉ số S&P 500.
Tại thời điểm đóng cửa ngày 30/1, GLD quản lý hơn 170 tỷ USD tài sản, phản ánh trực tiếp giá vàng vật chất. Trong khi đó, GDX – đại diện cho cổ phiếu ngành khai thác vàng với độ nhạy cao hơn nhưng rủi ro vận hành lớn hơn – có quy mô gần 29 tỷ USD.
Dữ liệu cho thấy, dù cú sụt giảm trong ngày là rất mạnh, nhưng xét trên khung thời gian từ đầu năm, một năm, ba năm và từ khi các quỹ chiến lược ra đời, lợi suất của vàng và cổ phiếu vàng vẫn mang tính tích lũy, không phải suy sụp.
Kết luận: Biến động lớn nhưng ý nghĩa không lớn
“Phiên bán tháo ngày 30/1/2026 là sự kiện hiếm gặp về mặt biên độ, nhưng không phải là sự kiện mang tính bước ngoặt về mặt ý nghĩa,” ông Gannatti kết luận.
Lịch sử cho thấy, những cú giảm mạnh nhất của vàng hiếm khi đánh dấu sự kết thúc của chu kỳ, mà thường là thời điểm thị trường buộc phải điều chỉnh các vị thế quá đông đúc, kỳ vọng bị nén và sự thay đổi nhanh của môi trường chính sách.
Điểm đặc biệt của lần điều chỉnh này không nằm ở việc giá giảm bao nhiêu, mà ở tốc độ điều chỉnh: những gì trước đây diễn ra trong nhiều quý, nay bị nén lại chỉ trong một phiên giao dịch.
.........................................
Liên hệ tư vấn đầu tư hàng hoá phái sinh: 0327555026
