Những viên gạch nền móng đầu tiên Hệ thống tài chính quốc gia được định hình từ rất sớm với sự ra đời của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vào năm 1951. 
BIDV (1957): Là ngân hàng thương mại lâu đời nhất, ra đời với sứ mệnh ban đầu là phục vụ kiến thiết cơ bản.
Đáng chú ý : Bước sang thập niên 1990, Việt Nam chứng kiến một cuộc đổ bộ chưa từng có khi hàng loạt ngân hàng thương mại cổ phần (như ACB, Techcombank, VPBank, MB, SHB, HDBank...) đồng loạt ra đời chỉ trong vòng vài năm (1991 - 1996). Sự bùng nổ này không phải ngẫu nhiên mà là hệ quả tất yếu của 4 động lực vĩ mô cốt lõi:
(1) Cú hích từ thể chế (Hệ thống hai cấp): Bước ngoặt lịch sử lớn nhất đến từ Pháp lệnh Ngân hàng năm 1990, chính thức xóa bỏ cơ chế độc quyền một cấp. NHNN lùi về thực hiện chức năng quản lý vĩ mô và điều hành chính sách tiền tệ, mở đường cho các ngân hàng thương mại ra đời để hoạt động độc lập và chuyên trách kinh doanh tiền tệ.
(2) Sự trỗi dậy của khu vực kinh tế tư nhân: Hệ quả từ công cuộc "Đổi Mới" (1986) và sự ra đời của Luật Doanh nghiệp (1990) đã cởi trói cho các thành phần kinh tế. Sự phát triển mạnh mẽ của khối doanh nghiệp tư nhân kéo theo nhu cầu khổng lồ về các dịch vụ thanh toán, huy động vốn và trung gian tài chính đa dạng.
(3) Cơn khát vốn tái thiết nền kinh tế: Nền kinh tế sau thời kỳ bao cấp cần một nguồn vốn khổng lồ để phát triển cơ sở hạ tầng, thương mại và sản xuất. Các ngân hàng quốc doanh với bộ máy cồng kềnh không đủ sức bao phủ toàn bộ thị trường, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ, tạo ra một khoảng trống lớn để các ngân hàng cổ phần linh hoạt nhảy vào khai thác.
(4) Sức hấp dẫn từ lợi nhuận: Trong bối cảnh kinh tế mở cửa, nhiều cá nhân, doanh nghiệp và các tổng công ty lớn của nhà nước có dòng tiền nhàn rỗi đã nhận thấy lĩnh vực tài chính - ngân hàng là một điểm đến đầu tư sinh lời vượt trội. Việc ồ ạt huy động vốn để thành lập ngân hàng trở thành một xu hướng kinh doanh hấp dẫn nhất thời bấy giờ.
=> Sự bùng nổ của giai đoạn thập niên 90 đã phá vỡ thế độc quyền, tạo ra một thị trường tài chính cạnh tranh, năng động và đặt những viên gạch vững chắc cho hệ thống ngân hàng hiện đại, đa dạng hóa mà Việt Nam đang sở hữu ngày nay.
-Thăng Long Official-